Van Thimphu naar Punaka

Vandaag de laatste dag in Bhutan.
Stipt om 8:30 vertrekken we voor de drie uur durende rit naar Punaka, tot 1955 de hoofdstad van Bhutan. We kijken nu al uit naar komende dinsdag. Als het goed is kunnen we dan een keer uitslapen.......
Een vrij goede weg neemt ons alweer heel vlot naar behoorlijke hoogte. Na ongeveer een half uur rijden opeens een checkpoint; onze toeristen permits moeten worden afgestempeld. De weg is nu ook verandert van 'vrij goed' naar 'under construction'. Dit blijft zo tot aan Punaka. Overal graaf werkzaamheden om de enkelbaans te veranderen in een tweebaans weg.
Een halfuurtje later komen we op de top van de bergpas (3140m) waar de koning-moeder een komplex van 108 stoepa's heeft laten aanleggen als herinnering van gesneuvelde soldaten en ter bevordering van de wereldvrede. Het is koud en vrij mistig anders zouden we ook nog een mooi uitzicht over de Bhutaneze Himalaya gehad hebben. Hier ook even een kopje thee in een erg leuk (en vooral lekker warm) restaurantje.
De auto weer in, nu voor de afdaling naar Punaka. Na een uurtje blijkt de weg versperd. Er staat al een flinke rij auto's te wachten. Het zou maar 10 minuutjes duren dus ik maak er dank aar een plaspauze van. Goed en wel uitgestapt komt opeens de koninklijke kolonne aanzetten, die zich eerst nog een beetje langs de file wurmt maar dan ook gewoon vastloopt. Afijn, die 2 minuten worden er opeens nog maar 1, dus snel afslingeren, hup de auto in en onze chauffeur prakt z'n auto gelijk zo dat 'ie direct achter de kolonne aan kan rijden. Tot aan Punaka hebben ee opeens ruim baan!
Aangekomen in de oude hoofdstad gaan we eerst naar de tempel van 'the divine madman'. Deze hoerende en snoerende lama is bijzonder populair hier in Bhutan. Onze gids heeft in deze tempel z'n naam gekregen en bezoekt de tempel regelmatig met een (sterke) drank offer. De 30 min wandeling naar de tempel voert ons eerst door een dorpje, dan door de rijstvelden en dan een langzame klim naar de tempel. In het dorpje zie je, waar je ook kijkt, overal falussen, symbolen verwijzend naar die lama. Een gevonden welkom bord zal het alleen niet zo goed doen in Benthuizen:)

Na het bezoek aan de tempel terug naar het dorpje waar we even lunchen waarna we door rijden naar het resort van deze dag en even inchecken.
Er is nog tijd voor een bezoek aan Punaka waar we even rondwandelen en gewoon op een hekje zittend de boel eens bekijken. Eigenlijk niet echt veel aan. Rommelig, stoffig en niet veel te bekijken. Highlight was eigenlijk een paar mannen die een cactus struik aan het snoeien waren voor veevoer.
Iets voor drieën naar het laatste bezichtigingspunt, het op 1 na grootste monikkenfort (of zhong) van Bhutan. Een schitterend en inmens bouwwerk geplaatst tussen twee samenkomende rivieren. Je komt ogen te kort om alles goed te bekijken.
In de tempel van het fort wordt met schilderingen het leven van Bhoeda verbeeld. Dan terug naar het resort. Van onze caretaker krijgen we nog een enquete mee als huiswerk. 'Hoe we het vonden en hoe hij het deed'. Denk dat wel positief gaat worden....(vanmorgen had hij nog een verassing voor ons. Vanwege kerstavond mogen we namens zijn reisorganisatie wat drankjes bestellen in het resort)
Dadelijk maar eens gaan doen dan, en dan nog even eten. Morgen vroeg op. We vertrekken al om 06:00, zelfs te vroeg voor ontbijt, om om 10:00 in Paro te kunnen zij voor onze vlucht om 12:35 terug naar Kathmandu. We krijgen broodjes mee voor onderweg...

Van Haa naar Thimphu

Als om 06:00 de wekker gaat ben ik direct klaar wakker. Het lijkt er op dat het tijdverschil alleen maar erger duidelijk wordt. Wel honderd keer wakker geweest vannacht.
Jacq gaat gelijk aan de norit. D'r maag en darmen zijn flink van streek en op de koop toe nog misselijk ook. Dapper gaat ze toch mee naar het ontbijt die we beide maar simpel nemen. Thee, toast en wat fruit.
Tassen weer in de auto en op weg naar Thimphu, de hoofdstad van Bhutan.
Om daar te komen moeten we dezelfde achtbaan weer over richting Paro en dit Jacq d'r misselijkheid geen goed. Na een halfuurtje rijden dus ook een noodstop. Gelukkig komt Jacq wel goed bij van dat overgeven en de rest van de achtbaan gaat gewoon goed. Omdat het nu nog vroeg is zie je op het hoge gedeelte overal dik aangevroren rijp op het gras en de bomen, wat heel mooi glinstert in de opkomende zon. Ondanks de ongemakken weer een mooie rit.
Vanuit Paro volgen we de vallei verder land inwaarts en komen op een gegeven ogenblik langs een tempel aan de andere kant van de rivier in de vallei. De brug er naar toe is een ijzeren hangbrug naar het ontwerp van een Lama uit de 14e eeuw.(10 jaar geleden herbouwd) 5 lijnen van schakels vormen een soort halve kom en met dik ijzerdraad is cerder aan elkaar gevlochten. We zijn heeeel dapper 't ding overgestoken en daar, na een kleine klim, vinden we een 600 jaar oud tempeltje aan met fraaie beelden en schilderingen. Er aanvast een boerderij waar de rode pepers liggen te drogen.
Met de auto volgen we de rivier verder en waar hij samen komt met een andere rivier staan er op eens drie stupa's naast elkaar. Een Nepalese, een Tibetaanse en een Bhutaneze. Makkelijk zo om ze te vergelijken.
Eenmaal aangekomen in Thimphu checken we eerst even in het hotel in. Jacq knapt zich even op waarna we Thimphu gaan verkennen. Eerste stop bij een hele grote oogverblindend witte stupa, opgericht als herinnering aan de derde koning door z'n moeder. De gouden top glinstert nog harder dan de witte muren. Het gebouw staat in een ommuurde binnenplaats en het is een drukte van belang. Biddende mensen maar ook veel oude van dagen die hier gewoon elke dag samen komen. Ook Rondom de stupa is een continu wandeling van oude van dagen (met de klok mee!)
Dan door naar de grootste Boedha van Bhutan. 50 meter hoog bovenop een drie verdiepingen hoge troon. In goud torend 'ie boven ons uit. Vanuit Thimphu zag je 'm al in de bergen staan maar als je echt onder staat is het pas echt inmens. Binnen (in de troon) is een gloed nieuwe tempel aangelegd met nog meer ptaal en pracht. Duizende kleine Bhoedda beeldjes in kasten aan de wanden, wandschilderingen, gouden pilaren en ga maar door. Zien? Kijk eens op http://www.buddhadordenma.org
Het project is nog niet klaar. Buiten moet er nog veel gebeuren aan plaveizel, een joekel van een entreetrap enzo verder. Onze gids wil het graag het achtste wereldwonder laten zijn/worden.
Terug in het centrum worden we zowaar een uurtje losgelaten door onze caretaker. We dwalen even een beetje door de stad om dan maar eens gewoon op een terrasje neer te ploffen en lekker in de zon te genieten van de bedrijvigheid om ons heen (en een sanitaire stop, ook wel eens handig).
Het laatste programma onderdeel is het Royal Goverment building, een zhong(monikken fort). Hier zeteld dus het koninklijk gezag. Omdat we wat vroeg zijn rijden we eerst door naar de Nationale Assemblee, maar hier zijn toeristen toch echt birt welkom. Er naast het koninklijk paleis, maaruh, geen foto's hoor! Dus terug naar de Zhong. Om half vijf mogen we naar binnen; alleen het halve binnenhof en natuurlijk de tempel. Groot, groter grootst. Ennuh, gebouwd zonder spijkers.

Toch nog snel een illegale foto dan van de Assemblee

Terug naar het hotel, even wat gegeten (viel erg tegen) en naar boven. Jacq ligt lekker op te warmen in een heer bad. Gaat al weer veel beter maar wel erg moe en slapjes. Hoop maar dat het morgen beter gaat.

Hike naar Tigers Nest en rit naar Haa

'Wakker met een dansje' gaat af om 05:45.
Nachtrust blijkt toch wat lastiger. Om middernacht allebei klaarwakker. Jetlag slaat toch nog toe misschien. 06:15 aan het ontbijt en allebei eigenlijk nog vol van gisteravond dus war toast, jam en koffie is genoeg. De ook geleverde bananen en koekjes nemen we maar mee voor het ochtend programma.
Om 07:00 checkout. Onze aanhang (chauffeur en gids/ begeleider) staan al klaar. Een korte rit een stukje oostelijk van Paro vinden we het startpunt van de trek. Temperatuur geeft 1 graad aan, prima voor een hike die ons ruim 700 meter omhoog moet brengen naar het 'Tigers Nest Monatery', een klooster geplakt tegen een bergwand op 3150m hoogte.
Hoog boven ons zien we het klooster liggen en eigenlijk zinkt de moed ons een beetje in ons schoenen. Alhoewel, vol volle moed stappen we achter onze gids aan, om 100m verder, en zo'n 30 meter hoger, half op apengapen constateren dat de huidige hoogte (pak 'm beet 2500m) ons flink parten speelt. Na wat rusten stappen flink rustiger verder maar een paar honderd meter verder geven we het lopen voorlopig maar op. Er is nl ook de mogelijkheid om met een paard naar het eerste uitkijkpunt te rijden en we besluiten dat toch maar te doen. Dat halveert dan het aantal meters die wij zelf daarna nog moeten klimmen en geeft ons een hogere garantie om het eindpunt daadwerkelijk te halen.
Op een paard, je zelf vastklemmend aan het zadel terwijl dat paard op de rand van een afgrond rondstapt is een avontuur op zich. Jacq d'r paardje wordt door onze gids aan een teugel meegelijdt, mijne hobbelt er achteraan met een pony eigenaar al rochelend er naast. Soms hard naar voren zittend als we echt stijl omhoog gaan, soms juist weer flink naar achteren hangen als we minstens net zo steil heel even dalen. Na een klein uurtje zijn we halverwege en mogen we afstappen. Nu echt te voet verder. Langzaam aan, stapje voor stapje, zeer regelmatig rusten blijkt de beste methode en eigenlijk nog best vlot komen we bij het tweede uitkijkpunt aan. Dit ligt min of meer op gelijke hoogte als het klooster, alleen een klif er naast. Hiervan heb je echt een prachtig uitzicht op het klooster wat echt aan de rots geplakt lijkt te zijn.

Nu nog een trapje naar beneden (450 treden) en dan nog een omhoog (270 treden) en we zijn bij het klooster.
Dit klooster is 1 van de must-see kloosters. Helaas mag je nergens fotograferen. Tas en telefoon etc. moet eerst ingeleverd worden.
Op kouzevoeten worden we door onze gids van tempel naar tempel gebracht. Elke tempel is een plaatje op zich vol met allerlei incarnaties van verschillende godheden. De gids doet echt z'n best om alles te benoemen maar na de zoveelste reeks namen haken we hiermee toch een beetje af. Wel beginnen we de lotus-zitter, de 4-hoofdige en de veel armige steeds makkelijker te herkennen. Hier en daar biddende monikken maken het plaatje wel kompleet.
Dan schoenen weer aan voor de terugweg, waar nu eigenlijk alleen die 450 treden (nu op) nog een grote inspanning vergde. Halverwege nog een kopje koffie bij een pleisterplaats en tegen 13:00 stapte we weer in de auto op weg naar Paro voor een snelle lunch (viel een beetje tegen na gisteren).
Rond 14:00 beginnen we aan de rit naar Haa. Deze route brengt ons over de hoogste berpas van Bhutan 3988m) in ongeveer 2 uur naar ons volgende adres.
Dit was een bijzonder enerverende rit. Denk maar aan een 2 uur durende achtbaan in een Landcruiser op een slecht geasfalteerd fietspad wat tegen de berg is geplakt, en vul het even aan met geen enkele meter rechtdoor en op de koop toe nog tegenliggers. Ennuh, voor de echte drama, een chauffeur die af en toe lijkt te knikkebollen👍 Hier tegenover: magnifieke uitzichten en viewpoints.

Vele foto's verder komen we aan in Haa waar we zowaar samen even in kunnen rondwandelen. Over dit plaatsje valt echter weinig te vertellen. We zijn nu wel duidelijk een flink eind landinwaarts en alles is redelijk armoedig. Nog steeds kleurrijk, maar toch. We ronden dit rondje snel af en rijden door naar ons hotel. Deze hotels zijn puur voor de toeristen gebouwd en aangezien we redelijk buiten seizoen zijn wordt er nog even vooruit gebeld om de kachels aan te doen.
Even naar onze kamer en dan terug naar de centrale hal waar dan een heerlijk warme houtkachel staat te branden waar iedereen rondom zich heerlijk aan het warmen is.
Diner nu samen met gids en chauffeur, dus wordt er voor minstens 8 personen voedsel aan gedragen.
Toch erg gezellig zo, en na de maal blijven we hier heerlijk bij de kachel zitten. Jacq zit heerlijk warm te wezen en ik beeindig dit bericht.

En nu aangekomen in Paro-Bhutan

Alweer een lange dag vol met indrukken.
De elektriciteit is de hele nacht blijven werken en dus worden we in een aardig opgewarmd appartement wakker. Waar een airco toch niet goed voor is!
Jolande staat een hele tijd te genieten van een warme douche terwijl Jacq en ik de tassen weer vullen en na een kopje koffie/thee ontbijten.
Jolande moet net na negen weer op pad en we lopen een stukje met haar mee zodat ze ons een supermarktje kan wijzen.
Terug in het hotel worden we weer opgepikt voor onze transfer terug naar het vliegveld waar we bijzonder ruim van te voren aankomen; een half uur voor het inchecken begint. Dit was op advies zodat we stoelen aan de linkerzijde van het vliegtuig konden kiezen: de kant van de Himalaya en mount Everest. Als na verloop van tijd de balie ook echt open gaat staan we als eerste in de rij. Opzet gelukt, aan de goede kant.
In de vertrekhal nog een kopje koffie en dan in de rij voor de douane. Weer nieuw: aparte rijen voor mannen(2) en vrouwen(1). Het duurt dus even voordat Jacq ook ingeklaard is. 

Dan nog een uurtje bij de gates, waar wel wat aankondigingen zijn maar slechts tot 2 uur, dus onze vlucht was war onduidelijk. Achter ons zitten tievallig ook twee Nederlanders en, als Jacq net even wat te eren is gaan halen, roept die opeens dat er iemand rondloopt op zoek naar mensen op weg naar Paro. Net op tijd sluiten we aan bij een rijtje mensen op weg naar gate 5, waar we binnen de kortste keren worden opgehaald door de bus naar het vliegtuigje. 40 man boarden gaat heel snel en binnen de kortste keren taxien we naar de startbaan en off we go. Als we boven de wolken komen hebben we de hele vlucht lang (1 uur) schitterend zicht op reeksen bergtoppen. Ongeveer halverwege zien we majestueus mnt. Everest

Landen in Paro is ook enerverend. Paro ligt op 2200 meter dus voor ons gevoel scheren we langs wat bergen gevolgd door een perfecte landing. Visa was nu zo gestempeld, dit hadden we al van te voren (laten) regelen. Geen rij ook, dus vlot verder. Wat sigaartjes meenemen was echter een slecht idee (ja, of het eerlijk aankruizen ervan op een formuliertje dan...) Lokaal wordt dit blijkbaar weer belast dus nu heb ik die dingen ongeveer dubbel betaald :(
Anyway, buiten staat onze gids/begeleider met auto en chauffeur al klaar. Even een babbeltje, dan op weg naar de (winkel) straat van Paro. Even een kopje koffie terwijl ons wordt vertelt over drie Bhudda's, de rol van de koning en allerhande andere interessante zaken over het leven van alledag. Medische zorg is gratis net zoals scholing (zolang je goede cijfers haalt).
We zullen en moeten de winkelstraat door met onze gids. Gelukkig komen we ook nog een tempel tegen die we binnen kunnen bekijken want winkelen in de aaneenschakeling van toeristen shops vanden we nu nog geen goed idee. Eerst maar eens het land wat meer tot ons nemen.
Na dit rondje verplichting rijden we door naar ons hotel/spa. Een heerlijk verwarmde kamer staat voor ons klaar. Hier nemen we voor even afscheid van onze aangang; morgen on 7 uur pikt 'ie ons weer op.
Her geserveerde diner was ronduit heerlijk. Eerst een helder groente soep waarbij de ballen vertegenwoordigd werden door reepjes vlees. Dan een rijsttafel met een heerlijke curry, rode pork belly, stir fried broccoli, een mengsel pittege platte paddenstoelen met een soort kaassaus en nog gebajjen noedels op de koop toe. Ons inziens was het genoeg voor 4, en zo lekker dat we tonnetje rond heel karig 1 klein toetje van het dessert buffet hebben gekozen. Wel een lokaal bier (650ml) gedronken. Alles gaat hier in grote flessen lijkt het wel.
Nu maar gauw naar bed. Morgen om 6:15 ontbijt zodat we om 7:00 klaar staan voor het volgende programma.

Aangekomen in Kathmandu

Verkwikt worden we wakker in het Premier Inn. 

Even een complementair kopje koffie terwijl we de badkamer natmaken en we kunnen uit checken voor het tweede stuk vliegen.
Eerst maar inchecken. Iets fout met de boarding code op onze papieren, wat echter zonder veel woorden gecorrigeerd wordt in twee ouderwetse boarding passen. Door de douane gaat ook redelijk vlot dus voor we het weten kunnen we weer op zoek naar onze gate en een ontbijtje.
Een klein kwartier later hebben we gate 22 gevonden, en als we vervolgens door lopen komen we in een fantastisch mooie gemozaiekte hal met allemaal shops en eet tentjes. Hier prima ontbrten met een McTasty en een halve liter capucino.
Al met al is het dan tijd om naar de gate te gaan. Gate 22 wordt nog steeds gebruikt voor een vertraagde vlucht en opeens merken we dat we naar gate 20 worden geroepen. Aan de volle bus te zien hebben we aardig wat omroepen gemist😴
Prima vlucht verder en ca 4 uur later landen we in Kathmandu. We zijn weer 1:45 opgeschoven in tijdzones dus inmiddels is het alweer 17:00. Zo gaan de dagen wel vlot want gisteren waren we ook al 3 uur verder gegaan.
Visa aanvragen levert eerst een hoop lol. Hiervoor staan er een aantal automaten klaar die aan het einde na een hoop invulwerk ook een foto van je maken. Bij Jacq koste dat wat moeite. (Nee, hier sta ik niet mooi op Nee, hier trek ik een raar gezicht etc etc etc.) De zevende was goed genoeg.
Bij een man die echt een ander beroep moet gaan zoeken kunnen we afrekenen (of was het omdat we met een creditcard afrekenen en niet met (buitenland cash?) dan eindeijk naar een vriendelijke(!) douane beambte en de visa zijn binnen.
Niemand die echt oplet bij de douane zelf. We leggen onze rugzakjes maar in de scanner, lopen allebei door een luid piepend poortje en we zijn nu echt in Nepal!
Bij de koffers lagen onze tassen al klaar. Als we ze naar buiten kruien moeten we wel die controlekaartjes laten zien. Lichte stress, waar waren die nu alweer? Toch gevonden en voor we het weten stasn we buiten, horen onze naam roepen en vinden we onze pickup. Spullen in de auto en binnen 20 minuten staan we in ons hotel en sluiten we eindelijk Jolande weer in ons armen.
Buiten is het al goed donker dus veel hebben we nog niet gezien. Ondanks de energie schaarste is het verkeer een echte chaos. Het ruikt overal naar open vuur, het middel waar momenteel mee gekookt wordt. Door die energie schaarste is er per wijk perdag ongeveer 11 uur elektriciteit en waar we nu zijn (Thamel) is het nu niet aanwezig. De verlichting die nog brand is op zwakstroom via prive-accu's.
We hebben voor deze nacht wel zo gezellig een twee kamer appartementje geboekt en eenmaal daar aangekomen lekker bijkletsen en al die spullen die we voor Jo hebben meegebracht uit de tassen gehaald. Hebben wij eindelijk ook wat ruimte.
Elke ruimtje heeft een zwakstroom lampje dus we zitten niet helemaal in het donker.
De trek begint te komen dus Jo loodst ons even naar een flappen tap waarna we in het restaurant van het hotel heerlijk eten. Wat het allemaal was laat ik aan Jo over om te bloggen, maar lekker was het!
Ondertussen zien we de verlichting van een kerstboom aanspringen: er is weer stroom!
Boven op het apartement nog een koffie/thee. We hadden het wel koud gekregen dus verbouwen we een airco to kachel. Met een lekkere warme luchtstroom warmen we op om tocht wel vlot in pyama ons bedje in te duiken. Jolande moet alweer om 9 uur op pad, en ons wacht de volgen vliegdsg: naar Bhutan.

Abu Dhabi

Na een verder prima vlucht in de gloednieuwe KLM Dreamliner komen we keurig op tijd in Abu Dhabi.
Door de douane ging ook erg vlot. Het visum wordt aan Europeanen domweg met een stempel in je paspoort vlot geregeld. Koffers vliegen door dus staan we zo buiten.
Ons hotel zit vast aan het vliegveld dus we kunnen binnendoor in een keer door wandelen.
't hotel is er als 1 in de 100.000. Niks bijzonders.
Snel dus maar wat geld pinnen en hup, naar de stad.
Even zoeken naar de lokale bus verbinding en net als we wat verder kijken komt 'ie aan (lijn A1 voor de liefhebber). Voor 8 dirham (2 euro) rijden we een goede 35 km de stad in, en na nog een 10 minuten lopen staan we op de Corniche road, een hele mooie boulevard aan de zee.
Onderweg in de bus doen we al een aardige indruk van deze stad op. Veel grote en vaak schreeuwerige gebouwen en ze zijn hier dol op massieve lichtshows als reclame op die gebouwen. Past wel in het beeld van deze golfstaten.
Met 22 graden wandelen we de boulevard zeker een uur af met links nog meer schreeuwende gebouwen en rechts de spiegelgladde zee.
Jammer alleen dat er werkelijk nergens een eet of drinkplekje te vinden was aan die boulevard.
Terug naar het hotel toch maar met een taxi. We hadden geen idee meer waar die bussen gebleven waren :)
Bij het hotel eindelijk dus wat gegeten en hupla 't bed in. Morgen weer een lange reisdag! (Jacq kon zelfs niet meer wakker blijven om dit blogje als eerste te lezen!)

Eindelijk: Vertrek naar Jolande

Eindelijk is het zover. Bepakt worden we door pa en ma 's morgens vroeg opgehaald en op Schiphol afgezet.

Vloeiend door de checkin en douane en voor we het weten heeft Jacq d'r luchtje en zitten we aan het (Mac) ontbijt.

Vreemd genoeg zitten we 9 rijen van elkaar in eerste stuk naar Abu Dhabi. Hier had ik gisteren tijdens het inchecken geen keuze voor gehad dus nu, volgens de dame bij de checkin, maar proberen bij de gate.

Jacq zit lekker nog wat te regelen met het hotel in Kathmandu en ik ben dus zojuist m'n blog weer begonnen. Realiseer me ook net dat ik dus m'n losse bluetooth toetsenbordje vergeten ben en dus alsnog moet bloggen via dat lastige onscreen keyboard op iphone/tablet😏

Gelukt. Rij 22 naast elkaar (en we denken dat 't de extra-beenruimte stoelen zijn👍)